De Pont
(foto: Jannes Linders)
Disappearance at Sea, 1996 (still)
Tacita Dean
Quelle, 1998
Bernard Frize
Bernard Frize t/m 3 januari
Tacita Dean t/m 17 januari
De Pont, Tilburg
Soms wil je je vingers er wel eens opleggen en begrijpen, wie of wat bepaalt wat moderne kunst is. Een verlangen waarvan je bij voorbaat al weet, dat daar geen bevredigend antwoord op gegeven kan worden. Toch er zijn ook momenten, dat die vraag niet naar boven komt. Tijdens mijn bezoek aan de Pont kwam ik er duidelijk niet uit. Aan het gebouw, een voormalige wolspinnerij, kan het niet liggen.
Aan deze ruimte grenzen zo'n 15 kabinetten, waarin werk te zien is van bekende kunstenaars, zoals Boltanski, Anis Kapoor, Jeff Wall, Marlene Dumas en Frank van der Broek. Waarbij met name de manilpulatie met fyberglas, acrylmedicum en donkerblauw pigment van Anis Kapoor op je netvlies blijft hangen. De kleine cirkel die hij geïnstalleerd heeft roept onmiddelijk associaties op met het befaamde zwarte gat.
Ook in de grote hal en de aangrenzende gangen is een aaneenschakeling van mooi werk te zien van kunstenaars als Gerard Righter, Jan Dibbets, Sigmar Polke, Bill Viola, Serra en anderen. Een deel van het werk behoort tot de vaste collectie, daarnaast zijn er wisselende tentoonstellingen. In de wintermaanden is er een overzicht van de recente schilderijen van de Franse schilder Bernard Frize (1949).
Gedurende dezelfde periode draaien er de films Disappearance at Sea en der Jungbrunnen van de Britse Tacita Dean. De eerste film gaat over de dood van een zeezeiler. Tacita Dean lijkt hem alsnog een orientatiepunt te willen geven door de lamp van een vuurtoren te filmen. De film is tijdens zonsondergang opgenomen en zonder het verhaal te kennen, is de melancholie zichtbaar gemaakt. Ook der Jungbrunnen, waarin vrijwel naakte oudere vrouwen in een Hongaars badhuis zich onbespied wanen, toont vergankelijkheid.
Kortom de Pont laat gevoelige en mooie kunst zien, daar is geen twijfel over mogelijk. Waarschijnlijk is het de voelbare strenge selectie die vooraf is gegaan aan de esthetische collectie, die maakt dat je jezelf die vraag wel eens stelt: "Wie of wat bepaalt wat moderne kunst is".
nder toezicht van Architektenbureau Benthem Crouwel werd de fabriekshal gerenoveerd en geschikt gemaakt als kunsthal. De gangen geven een warme indruk door de stenen vloeren en muren en de ijzeren constructiebalken. Terwijl de grote hal door de witte muren en de grijze vloer en door het daklicht al bij voorbaat bedoeld leek te zijn om moderne kunst te vertonen. Deze ruimte wordt gedomineerd door het werk van de Richard Long, de engelse kunstenaar, die zijn lange wandelingen soms als onderwerp en soms als uitgangspunt voor zijn werk gebruikt.
Bernard Frize is een schilder, die procesmatig te werk gaat. Hiervoor gebruikt hij acryl-verf en hars en brengt dit op het linnen aan door bijvoorbeeld meerdere kwasten aan elkaar te binden, om zo in een beweging het hele doek te kunnen beschilderen. Het resultaat zijn frisse minimale schilderijen die waarschijnlijk door de chemie van de materialen en door het kleurgebruik iets geheimzinnigs krijgen. De hars laat de kleuren door elkaar vloeien en laat een glans achter die aan moderne fototechnieken doet denken.
Marion van Wijk
