Museum voor Volkskunde Gent






het arbeidershofje

Museum voor Volkskunde
Kraanlei 65
9000 Gent
00.32-(0)9-223.13.36

Op een steenworp afstand van de Vrijdagmarkt in Gent bevindt zich het Museum voor Volkskunde. Vlakbij de markt met haar bombastische gebouwen waar ooit de socialistische arbeidersvereniging in nestelde. Het museum is gevestigd in oude arbeidershuisjes, rond een hofje. Alleen de locatie is al de moeite waard om te bezoeken.

"
rbeiders aller landen verenigt u" prijkt in koeienletters vanuit de hoogte. Het staat op een geweldig gebouw uit het einde van de 19de eeuw waarvan de stijl misschien het 'Belgisch absurdisme' genoemd kan worden; een bouwsel in de traditie van de eurocratische gedrochten in Brussel, gebouwen die de nederigheid leren, waaronder mensen dwergen zijn. Het gebouw staat in een oude fabriekswijk; het moet het bolwerk van een zeer machtige arbeidersvereniging zijn geweest.

Het hofje van het Volksmuseum met haar acht huisjes en een kapelletje is er een poppenhuis bij. Lange tijd behoorde het de Kerk toe, als plaats om armen onderdak te verschaffen. In 1883 kocht een industrieel het geheel op om er arbeidersgezinnen te huisvesten. Om -in de terminologie van die tijd- ze met het geloof 'in te enten' tegen de socialistische 'epidemie'. Het heeft iets wanhopigs om in een wijk vol met fabrieken, in de schaduw van de almachtige socialisten, een paar arbeidersgezinnetjes te redden voor het geloof.

Tegenwoordig is het een museum voor de stadsvolkskunde; je kunt er zien hoe de het Gentse volk rond 1900 leefde en werkte. Als je de pijlen volgt in het labyrint -naar boven, beneden, binnen buiten, onder en boven de grond- kom je onder anderen langs de thuiswever, de schoenmaker en de alchemist. In elke ruimte staan werktuigen en andere aanverwante zaken. De smid heeft bijvoorbeeld drie oude modellen fietsen staan, waarvan één met een reuzenwiel. Bij de wever hangt een gildekleed aan de muur met de normen en waarden die wevers moesten naleven.

Het museum gaat niet alleen over arbeid. Delen zijn gewijd aan de levenscyclus en het vermaak. Bij 'huwelijk en dood' staan bijvoorbeeld een bruidskist en dodenfoto's tentoongesteld en een oud gedicht dat de kinderen maakten ter gelegenheid van het vijftigjarig huwelijk van hun ouders. Het museum heeft een grote verzameling voorwerpen die te maken hebben met het volksvermaak zoals medailles en foto's van de vinkensport en de valse ijzeren nagels voor het hanenvechten. Bij de collectie zit ook redelijk wat achtergrondinformatie. De zolder is ingeruimd voor de poppenkast en het papiertheater. Vooral het laatste is de moeite waard; naast de papiertheaters zelf wordt ook een film gespeeld met een papiertheaterstuk.

De verzameling is een geslaagde poging om dichter bij de belevingswereld van grootouders en overgrootouders te komen. Maar het is vooral de locatie die de geschiedenis tot leven brengt, vooral als je voordat je het museum ingaat een wandeling door de wijk maakt, langs de Vrijdagmarkt.

Jessica van der Hulst   



Kinderpoppentheater met Pierke van "Het Spelleke van de Folklore", met voorstellingen op woensdag om 14u30 en op zaterdag om 15u (geen voorstellingen in augustus).




- 3 -