DE MUSEUMKR@NT





Gesprek met Ronald Ophuis











Ronald Ophuis in Bureau Amsterdam



Ronald Ophuis
5 schilderijen over geweld
Bureau Amsterdam
t/m 16 januari

Lezingen: 15 december 1999

Marion van Wijk in gesprek met Ronald Ophuis.

onald, je tentoonstelling heet 5 schilderijen over geweld. Waarom deze titel?
Seks en geweld zijn gemakkelijke publiekstrekkers. Het goede eraan is dat je de inhoud van de schilderijen gewoon benoemt en daarmee neem je degene die daarover wilt gaan zeuren, de wind uit de zeilen. De schilderijen laten variaties op geweld zien, zoals je ook op bloemstillevens kan variëren. Daarmee geef je inzicht in menselijk gedrag. Het kwaad krijgt een gezicht en wordt geobjectiveerd. Bij films is het heel normaal om geweld te laten zien, zoals de film Saving Private Ryan van Spielberg over D-day, waar enorm veel geweld in voorkomt. Hij kreeg er Oscarnominaties voor en werd bovendien ereburger in de VS. Ik weet niet wat er zou gebeuren als hij hetzelfde geweld zou laten zien, maar dan uitgevoerd door SS-ers. Bij het zien van mijn schilderijen moet het morele oordeel over wat goed of slecht is even uitgesteld worden.

Jongen en Meisje

Wat zijn de titels van je schilderijen?
Voetballers 1, Voetballers 2, Executie, Sweet Violence en Jongen en Meisje.

Wat is je inspiratiebron?
Dat wisselt. Soms is het een krantenbericht. Een foto in de krant laat bijvoorbeeld een slachtoffer van een executie zien, maar niet de executie zelf. Daar ligt een kans voor de schilderkunst, de beelden die vooraf gegaan zijn aan het beeld wat vertoond word.
Mijn inspiratie kan ook uit de literatuur komen, maar het kan ook autobiografisch zijn.
Een aantal van de beelden op de vertoonde schilderijen heb ik zelf meegemaakt, zoals die scènes bij het voetballen. Alles mag als inspiratiebron. Ik begin een nieuw schilderij meestal met een verhaal, een zin.

En vervolgens maak je foto's van de scène, die je naar aanleiding van die zin bedenkt?
Ja. Vroeger waren het vrienden van mij, die poseerden, nadat ik ze eerst een schets had laten zien van het schilderij wat ik wilde gaan maken. Tegenwoordig werk ik met een casting bureau. De keuzemogelijkheid voor personages is daardoor groter en professionele acteurs geven meer cadeau. Zijn wat minder beschroomd.

Hoe lang doe je er dan over om het schilderij te maken en wat is daarbij het belangrijkste, het verhaal of het schilderij zelf?
3 à 4 maanden. Het verhaal moet meteen goed zijn en als dat niet goed is dan stop ik ermee. Ik schilderde bijvoorbeeld wel eens een landschap met koeien, omdat ik een keer niet iets heftigs wilde doen. Maar dan kom ik er toch achter dat het niet bij mijn karakter past.
Als het verhaal eenmaal klopt, dan krijgt het schilderen natuurlijk de meeste aandacht. Ik werk bijvoorbeeld met een paletmes, dan werk je met streken. Ik hou van sterke contrasten.

Je krijgt nogal wat reacties op je werk, wat vind je daar van?
Als ik 'open-minded' reageer, dan vind ik het een groot compliment, want de boodschap is overgekomen. De figuren op het schilderij zijn de hoofdrolspelers en net zoals men in de middeleeuwen de acteur opwachtte die het slechte personage speelde, zo verwart men mij soms met datgene wat ik schilder. Dat is natuurlijk een misverstand. In de literatuur en in films is er een grote traditie om het over geweld te hebben. Maar in beeldende kunst in Nederland blijkbaar niet.

Wat zijn je favoriete films?
De Potemkin, Cyclo en Deliverance. De laatste vond ik doodeng. Die zag ik voor het eerst toen ik als 12-jarig jongetje alleen thuis was. Maar laatst zag ik hem weer en ik vond hem nog steeds heel eng en goed.

Wat zijn je favoriete schilders?
Lucien Freud, de kleinzoon van Sigmund Freud. Hij was een vriend van Francis Bacon en schilderde modellen met een van de mooiste schildertechniek die ik ken. En verder Anselm Kiefer, Leon Golub en in Nederland Ad Gerritsen.

Er komen in Bureau Amsterdam twee lezingen met betrekking tot geweld. Vind je, dat je werk toegelicht moet worden?
Ja, ik geloof het wel. Vooral door de soms nogal vervelende reacties die ik krijg, vind ik het ook belangrijk om interviews te geven.

Marion van Wijk   



- 9 -