Nederlandse musea op Internet

In het Nationaal Bevrijdingsmuseum 1944-1945 te Groesbeek is vanaf 19 november 2009... [+]  tot en met 31 maart 2010 de tentoonstelling The Games must go on... Olympische Spelen, politiek en mensenrechten te bezichtigen.

 

 

De tentoonstelling laat twee kanten van één medaille zien: enerzijds de sportieve schoonheid van de Olympische Spelen, anderzijds een terugblik op de gespannen verhouding tussen sport, politiek en mensenrechten. Ook zeker voor sportliefhebbers is de expositie een aanrader. Sportieve prestaties van Nederlandse atleten en de uiteindelijke winnaars vanaf 1936 komen ruim aan bod.

 

 

De expositie toont de verschillende Olympische Spelen vanaf Berlijn 1936. Het nazi-regime gebruikte het sportevenement als propaganda-instrument. Leni Riefenstahl maakte de film Olympia, een artistiek meesterwerk met propagandistische waarde, waarvan delen te zien zijn. De tentoonstelling vertoont daarnaast ook andere Olympische Spelen, die op het onderdeel mensenrechten niet de eerste plaats behaalden.

 

Twintig jaar later namelijk, bij de Spelen van Melbourne in 1956, ging Nederland, als vrijwel enige sportbond, over tot een boycot. De Nederlandse atleten waren destijds volledig overdonderd. Tien dagen voor de Spelen van 1968 in Mexico City sloeg het regeringsleger een protestbijeenkomst neer, met tweehonderd doden tot gevolg. Het bloedbad verdween in de doofpot en het sportfestijn kon ‘gewoon’ doorgaan. Deze Spelen zullen bovendien op het netvlies blijven door de opvallende actie van twee zwarte atleten bij de ereceremonie na de 200 meter. Zij vroegen symbolisch aandacht voor de rassendiscriminatie in de VS. Ook aan het gijzelingsdrama tijdens de Spelen van 1972 in München wordt aandacht besteed. Palestijnse terroristen drongen het Olympisch Dorp binnen en eisten de vrijlating van 234 gevangenen; twee sporters werden neergeschoten. Later vonden in een chaotisch vuurgevecht op het vliegveld acht terroristen, negen gijzelaars en een agent de dood. IOC-voorzitter Avery Brundage besloot dat de Spelen moesten doorgaan. Enkele individuele atleten uit Nederland, Noorwegen en de Filippijnen besloten de Spelen te verlaten. In de vroege jaren tachtig zorgde de Koude Oorlog voor twee grote boycotacties in Moskou (1980) en Los Angeles (1984). Sportieve prestaties tenslotte lieten zich echter niet regisseren; zo was in 1936 in Berlijn de held van de Spelen de zwarte Amerikaanse sprinter Jesse Owens. De joodse bokser Ben Bril (1912-2003) nam bewust niet deel aan deze Spelen. In 1943 zat hij gevangen in de kampen Vught, Westerbork en Bergen-Belsen.

 

 

Gedurende de periode waarin de tentoonstelling te bezichtigen is, zal er doorlopend een selectie van historische filmbeelden vertoond worden in de educatiezaal van het Nationaal Bevrijdingsmuseum 1944-1945. Daarnaast zal het thema sport en mensenrechten ook door middel van lezingen gepresenteerd worden. Zo zal onder andere Bettine Vriesekoop op 13 december 2009, om 14.00 uur, een lezing geven over de sportieve en menselijke kant van de Olympische Spelen in Beijing.